Tıpkı evinizdeki bir kasadaki altın veya paranın, nerede olduğunu biliyorsanız ve onu geri almak için güvenli anahtara sahipseniz miras alınabilmesi gibi, kişisel kripto cüzdanınızdaki bitcoin de miras alınabilir. Kripto paranız borsada ise durum bankadaki para gibi değerlendirilebilir.
Bugünkü haberimizin konusu Edirne Vergi Dairesi tarafından hazırlanan ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından onaylanan mütalaadır. Görüşe göre Bitcoin tanımlanırken bir menkul kıymet olarak başlamış ancak sonunda para ve senet olarak devam etmiştir. Aslında bu rapor biraz çelişkili ama önemli olan konu hukuk sistemimizde de yer almaya başladı. Bu, gelecekte Bitcoin ve diğer blockchain protokollerinin tanınacağına işaret ediyor. Maliye Görüşünde, borsa değerlerinde vergiye esas alınacak emsal değerlerin belirtilmediği ancak emsal değerin veya borsada kayıtlı değerin miras devir beyanında yer alması gerektiği belirtildi.
Aslında Maliye Bakanlığımız da kripto paralara isim vermenin vergilendirme açısından önemli olduğunu açıklamıştı. Bu yönde Vergi Konseyi'nde çalışmalar ve sunumlar yaptım. En önemli konu kripto para biriminin ne olduğunu tanımlamaktır. SPK ve Merkez Bankası da emtia, menkul kıymet ve para kavramlarını tartışıyor. Mevcut volatilite, işlemden ziyade yatırım amaçlı kullanılması ve deflasyonist yapı para olmasına izin vermediğinden onu para olarak değerlendirmek doğru olmaz. Örneğin, ABD ve Avustralya bunları emtia olarak vergilendirmeyi seçerken, Birleşik Krallık döviz vergilendirme kurallarını uygulamaktadır. Ülkemizde de mal tanımının uygun olacağı yönünde görüşlerin hakim olduğunu söyleyebilirim.
Konu sadece miras açısından ele alınmamalı. Borç davalarında, boşanmalarda ve diğer davalarda bitcoin ve benzeri kripto para varlıklarına tedbir konulması sıklıkla talep edilmektedir. Varlıklar kripto cüzdanlarda bulunuyorsa bu önlem uygulanamıyor ancak borsalarda bulunuyorsa uygulanabiliyor.
Burada önemli bir nokta var; Kripto para birimlerinin vergilendirilmesi çok dikkatli bir şekilde ele alınmalıdır. Çünkü şu anda bu paraları takip etmek zor. Türkiye'de vergilendirme aceleci ve hatalı ise, Türkiye'de kurulu kripto para borsaları yerine dövizler tercih edilebilir. Bu da milyarlarca liralık likiditenin yurt dışına çıkmasına ve dövizlerde tamamen kontrolsüz hale gelmesine neden olabilir. Sonuç olarak Türk yatırımcıların tasarruflarının uluslararası borsalara kaymasını engelleyecek tedbirlerin alınması gerekiyor. Vergi mevzuatı veya uygulamaları mutlaka stratejik olarak ele alınmalıdır.
Edirne Vergi Dairesi'nin yukarıdaki yazıda belirttiği görüşü aşağıdadır.
Av.Kadir Kurtuluş, LL.B,MBA
Sayı : 60938891-120.01.02.09[GVK: 3-1]-33826
Tarih : 23/09/2020
T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü
| Sayı | : | 60938891-120.01.02.09[GVK: 3-1]-E.33826 | 23.09.2020 | |
| Konu | : | Mirasçılara Bitcoin Varlığı Karşılığında Ödenecek Tutarın Veraset ve İntikal Vergisi Yönünden Değerlendirilmesi Hk. | ||
Kayıtlı özel istek formunuz ve ekleri incelendiğinde, eşinizin... 31/5/2019 tarihinde vefat ettiği, murisin'in internet üzerinden Bitcoin alım satımı ve transferi ile uğraşan ... A.Ş. kullanıcısı olduğu, söz konusu Bitcoin varlığının murisin hesabında tarih itibarıyla toplam değeri olan 0,02 TL ve 0,40420899 Bitcoin'in bulunduğu belirtilmiştir. vefat 20.540,30 TL olup, söz konusu varlığın değerinin mirasçılara ödenmesinin veraset ve veraset vergisi açısından değerlendirilmesini talep ettiğiniz anlaşılmaktadır.
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına sahip kişilere ait mallar ile Türkiye'de bulunan mallar, bir kişiden başka bir kişiye karşılıksız olarak devredilmesine bakılmaksızın veraset yoluyla veya her ne şekilde olursa olsun veraset ve intikal vergisine tabidir; 2. maddenin birinci fıkrasının birinci fıkrasının (b) bendinde “mülk” deyiminin, mülkiyete konu olabilecek taşınır ve taşınmaz şeyler ile mülkiyete dahil edilebilecek diğer tüm hak ve alacakları; 5. maddede veraset ve intikal vergisinin mükellefinin miras yoluyla veya bedelsiz olarak mal edinen kişi olduğu düzenlenmiştir.
Aynı Kanun'un 17. maddesinde şu ifadeler yer alıyor: “Kamu kurum ve kuruluşları, bankalar, bankacılar, kiralık kasa kiralayanlar, sigorta şirketleri, diğer şirket ve kurumlar, mahkemeler ve icra daireleri, bu vergi kapsamına giren herhangi bir işlem nedeniyle hak sahiplerine para ve senet vermek için öncelikle vergi dairesinden verginin ödendiğine dair belge talep ederler.
Belge ibraz etmeyen hak sahipleri, miras aktarımlarında yüzde beş, karşılıksız aktarımlarda ise yüzde on beş stopaj keserek bakiyeyi verebilir. Stopaj yapanlar, kesilen parayı en geç bir hafta içinde bulundukları yerin eşya sandığına yatırmak ve bağlı oldukları vergi dairesine yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler.
Para ve senetleri stopajsız verenler ile stopajı yukarıda belirtilen süreler içinde sandıklara yatırmayanların (hâkimler hariç), alıkoymak ve yatırmak zorunda oldukları paralar, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı uygulanarak tahsil edilecektir. Bu görevleri zamanında yerine getirmeyen ilgili kurumlardan sorumlulardan ayrıca stopaj ve yatırmak zorunda oldukları paranın %10'u oranında ceza tahsil edilir.”
Buna göre 17. maddede sayılan kurum ve kuruluşlardaki para ve senetlerin mirasçılara devredilmesinde öncelikle verginin ödendiğine dair teyit istenmeli, teyit ibraz etmeyen mirasçıların erzaklarından yüzde beş kesinti yapıldıktan sonra ödeme yapılmalı ve tutulan para en geç bir hafta içinde eşya sandığına yatırılarak durum vergi dairesine bildirilmelidir.
Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde …A.Ş. hesabındaki Bitcoin varlığının toplam değeri; müridlere ait … A.Ş. Mirasçılar tarafından veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi ve tahakkuk edecek verginin ödenmesi halinde haciz belgesinin verilmesi gerekmekte olup, mirasçıların beyanname vermemesi halinde kalan tutarın … A.Ş. tarafından %5 (yüzde beş) oranında stopaj yapılarak mirasçılara ödenmesi mümkündür. Daha sonra ödenecek vergiden mahsup olarak. Ayrıca kesilen paranın en geç bir hafta içinde en yakın vergi dairesine yatırılması ve durumun vergiye yetkili vergi dairesine bildirilmesi de doğaldır.
Bilgi rica ediyorum.
(*) Bu Özel Bildirim 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413. maddesine dayanılarak yapılmıştır.
(**) İnceleme, hüküm veya uzlaşma aşamasında olmasına rağmen bu hususta yanlış bilgi verilmiş ise bu ihtisas geçersizdir.
(***) Talebiniz üzerine tahsis edilen bu uzmanlığa uygun hareket etmeniz halinde, bu fiillerden dolayı vergi alınması gerekiyorsa tarafınıza herhangi bir vergi cezası uygulanmaz ve kesilen vergi için gecikme faizi hesaplanmaz.
Kaynak: https://www.gib.gov.tr/mirascilara-bitcoin-varligi-karsiliginda-odenecek-tutarin-veraset-ve-intikal-vergisi-yonunden